Trại Gà Sơn Vũ SVC – Dòng Gà Blakliz Lai Tạo mới

Mở đầu: Từ việc biến khó thành dễ

Sự thực về lai tạo và mục tiêu thực tế

Vai trò của nhà lai tạo thực tế là học hỏi nhiều phương pháp nhưng không nhất quyết phải nghiêng về phía nào. Một nhà lai tạo thực tế sẽ áp dụng bất kỳ phương pháp lai tạo nào một khi nó phù hợp với nhu cầu thực tế. Mọi phương pháp và thực hành đều có thể tốt hoặc xấu tùy tình huống cụ thể. Nếu áp dụng một cách cực đoan thì bất kỳ phương pháp nào cũng có thể phản tác dụng. Nếu áp dụng vừa phải và khôn ngoan, thì mọi phương pháp đều hiệu quả. Quan sát cẩn thận. Giữ chương trình lai tạo của bạn đơn giản. Đừng lai cận huyết quá sâu bởi nó nguy hiểm và khó khăn. Đừng pha quá nhiều dòng bởi nó sẽ cho ra những cá thể tạp nhạp. Dẫu vậy, luôn ghi nhớ một điều rằng trong lãnh vực lai tạo, không có cái gọi là công thức hoàn hảo. Không bao giờ có công thức như vậy.

Quyển sách được viết theo tiêu chí này và nhiều hơn thế nữa. Tuy nhiên, việc lai tạo gà chọi hàm chứa vô số vấn đề, nhiều cái không như mong đợi, mà dẫu bạn có nỗ lực đến đâu vẫn chẳng thể thành công.

Với mục tiêu của cuốn sách này nhằm biến nghệ thuật và khoa học lai tạo phức tạp thành ra đơn giản và dễ hiểu cho người bình thường, chúng tôi viện dẫn kinh nghiệm của mình trong việc lai tạo dòng gà riêng, blakliz, cùng những kỹ thuật lai tạo mà chúng tôi áp dụng như là minh họa, trình bày và hướng dẫn về lai tạo thực tế.

Chúng tôi hy vọng nó sẽ hữu ích.

Về tên gọi dòng gà

Blakliz, một dòng gà chọi xuất sắc do trại RB Sugbo Gamefowl Technology lai tạo và phát triển, được lấy theo tên của vợ tôi Liza. Tôi cảm thấy nàng xứng đáng được vinh danh là “mái mẹ” tuyệt vời cho năm đứa con của chúng tôi. Cách ghép tên cũng phản ánh giấc mơ của tôi rằng đến một ngày nào đó dòng gà sẽ trở nên quá dữ đến nỗi các trường gà phải “cạch mặt” (blacklisted) nó. Mơ mộng là một chuyện, thực tế lại là chuyện khác. Chúng ta thừa biết rằng chẳng có dòng gà nào ghê gớm đến như vậy. Sau nhiều năm trời phát triển dòng blakliz, chúng tôi rất đỗi vui mừng nhận ra rằng blakliz là khá nhất trong số những dòng gà chưa có nhiều tiếng tăm nhưng vẫn có thể cạnh tranh một cách sòng phẳng ở các giải derby khốc liệt trong nước.

Chỉ đến giờ chúng tôi mới hoàn toàn bị thuyết phục rằng blakliz là dòng tốt nhất mà chúng tôi có, do vậy chúng tôi quyết định lai tạo blakliz một cách đại trà. Mới gần đây thôi, chính xác là những năm 2010 và 2011, chúng tôi kết luận rằng blakliz đã sẵn sàng tham gia các trận đấu khắc nhiệt nhất sau khi thử nghiệm dòng gà ở các giải gà tơ hết năm này qua năm khác. Bắt đầu từ năm 2012, chúng tôi sẽ đá gà blakliz tơ nhiều hơn và bán gà giống cho người chơi và các đại lý. Chúng tôi tin tưởng rằng blakliz sẽ đáp ứng được kỳ vọng của mọi người. Chúng tôi xem đây là một trong những dòng gà của tương lai. Dường như mọi người đều lai tạo các dòng phổ biến như sweater, roundhead, kelso, hatch, bulik [cú], gold và những dòng khác. Vậy tại sao chỉ lai tạo những dòng phổ biến trong khi bạn có thể thử blakliz?

Sách này được viết không chỉ cho những ai muốn trở thành một nhà lai tạo thực tế mà còn cho những ai dám làm khác đi và lai tạo blakliz. Điều này sẽ giúp bạn quen thuộc với dòng gà và cho phép bạn tiếp tục phát triển nó và trải nghiệm thử thách trong việc lai tạo thứ gì đó khác biệt. Về sự khác biệt, chúng tôi không chỉ đề cập đến ngoại hình mà còn cả lối đá. Về ngoại hình, blakliz gốc thực ra là sự kết hợp giữa brown red [điều nâu] và mug. Tuy nhiên, chúng hoàn toàn không giống với sweater, roundhead, hay kelso vốn đầy rẫy ngoài trường đấu. Chúng cũng khác với các dòng màu lạ đang phổ biến hiện nay như bulik [cú], gold [vàng kim] và white [nhạn]. Màu midnight grey [chuối mực] trông khác biệt hơn. Nó gần với màu dirty grey [chuối bùn] ngoại trừ đen hơn thay vì lẫn bông và nổ. Nhưng khác biệt chính nằm ở lối đá. Dòng blakliz không có lối đá chuyên biệt. Nó không phải là gà gác (angat), gà bay (flier), gà lùa (rusher) hay gà ray (shuffler) điển hình. Nhưng luôn có khả năng thực hiện bất kỳ hay toàn bộ lối đá nào ở trên khi tình thế đòi hỏi bởi blakliz khôn ngoan, lanh lợi và tốc độ. Nó đủ khôn để biết nên đá theo lối nào trong từng tình huống cụ thể. Nó đủ lanh để thực thi những gì cần thiết. Và nó đủ nhanh và tốc độ để vượt trên đối thủ.

Vì vậy, chúc mừng bạn bước vào thế giới của blakliz.

Xem thêm:  Những bước đơn giản để tạo ra món gà giả cầy thơm ngon

Dòng gà ra đời như thế nào

Vào năm 2000, tôi quyết định từ bỏ công việc trong chính quyền và truyền thông. Tôi quay về với tình yêu đích thực của mình, việc chăm sóc gà chọi. Sau rốt, tôi từng hoạt động trong lãnh vực này khá lâu trước khi trở thành một nhà báo, nhân viên PR và tư vấn quan hệ công. Tôi là tay biệt dưỡng và thả gà chuyên nghiệp ở Cebu trong gần hai thập kỷ vào những năm 1970 và 1980. Thượng đế cho tôi thành công trong vai trò một sư kê chuyên nghiệp, nhờ vậy mà tôi có thể chăm lo cho gia đình mình.

Khi quay lại với gà chọi, tôi chỉ muốn cản ra một số đầu gà để thỏa mãn sở thích cá nhân và đá trường. Nhưng về sau, qua gợi ý của một người bạn rất thân Erning Panuncillo (đã mất), [tôi cản] để cung cấp những dòng gà chất lượng với giá cả phải chăng cho những sư kê bình thường và nhà lai tạo mới vô nghề. Vào thời điểm đó, tôi chưa có mấy kinh nghiệm lai tạo, vì vậy tôi bắt đầu tìm hiểu.

Trước tiên, tôi tìm hiểu những uyên áo của nghề lai tạo bằng cách đọc ngấu nghiến tất cả những tài liệu mà tôi có thể tìm ra về chủ đề này. Tôi cũng rút tỉa nhiều ý tưởng từ kinh nghiệm đá gà của mình và kết hợp chúng với những gì mình học được qua sách vở. Cũng vào thời điểm đó, sách, tạp chí và chương trình TV về gà chọi bắt đầu phổ biến, do đó, tôi không mất nhiều thời giờ để thu thập kiến thức về lai tạo gà chọi.

Tôi cũng viếng thăm bạn bè cũ và lâu năm trong làng gà để xin lời khuyên. Cũng một trong những lần như vậy mà tôi tìm thấy cảm hứng lai tạo dòng blakliz. Đó là chỗ của ông bác Ebing Kintanar, một luật sư và sư kê nổi tiếng ở Cebu. Vào thời điểm tôi đến, ông gần như giải nghệ. Trong số vài con còn sót lại trong vườn, tôi chú ý đến một con điều nâu. Hóa ra nó là một con ô Richard Bates pha từng ăn 6 độ. Nó đã hơn 4 tuổi mà vẫn đang được dưỡng để đá tiếp. Khi chúng tôi xổ gà, tôi rất ấn tượng với lối đá của nó. Tôi hỏi xin ông bác. Đã từng ăn 6 độ mà lại có ngoại hình đẹp cùng với lối đá xuất sắc, con trống già này xứng đáng để làm giống. Sau rốt, trong bộ môn thể thao tốc độ này của chúng ta, việc thắng được 3 độ đã là khó rồi, nói chi tới 6 độ.

Vấn đề là ông bác đã đồng ý tham dự một giải derby ở địa phương mà ông lại đang thiếu gà, vì vậy ông đành đưa con trống già này vào danh sách thi đấu. Dẫu vậy ông đùa rằng tôi hãy quay lại sau giải bởi vì con điều nâu chắc chắn sẽ thắng. Rồi nó thắng thiệt. Và tôi có con trống giống đầu tiên. Bác tôi cũng tặng một con mái blue face hàng nhập mà một khách hàng đưa cho ông. Tôi bắt cặp gà về nhà, tự nghĩ ra cái tên blackliz cho dòng gà mà chúng tạo ra. “Black” là vì tôi chuộng gà ô và “Liz” là tên vợ tôi. Sau này, tôi đổi “blackliz” thành “blakliz”. Việc bỏ bớt chữ “c” khiến tên gọi có vẻ sắc sảo hơn.

Từ đó, dòng blakliz ra đời từ việc cản trống ô Richard Bates 5- tuổi thắng-7-độ với mái blue face cùng tuổi. Đấy là vào năm 2001. Bầy con chỉ gồm 2 mái tơ và không có trống nào. Sức khỏe của con trống giống bắt đầu suy giảm sau mùa đầu tiên, có lẽ vì chấn thương trong quá trình thi đấu, vì vậy tôi không thể cản tiếp được nữa. Năm tiếp theo, tôi lấy ponkan, con trống gốc mà về sau tạo ra dòng ponkan của chúng tôi. Bên cạnh đó, ponkan cũng được cản với một trong hai mái ô từ bầy điều nâu x blue face. Năm tiếp theo, một vài mái ô con được cản ngược về trống ponkan theo kiểu lai dòng cha.

Mặc dù sở hữu ¾ máu ponkan, vẫn còn một số con mái ô và điều nâu trong bầy con. Tất cả có 8 trống tơ. Năm con điều mật (dark red) và chỉ có ba con điều nâu. Vì chuộng màu ô, tôi tặng những con hanh đỏ cho bạn bè và họ hàng. Tôi giữ lại ba con điều nâu và lai đơn chúng với ba con mái ô cùng bầy. Tôi cũng loại bỏ những mái hanh đỏ.

Hai trống tơ điều nâu mà tôi lai tạo được đặt tên là “sipsip” và “butsukoy” (tiếng lóng của người Cebu nghĩa là “khôn” và “quậy”). Butsukoy được đặt tên như vậy vì mỗi lần tôi mở cánh cửa dẫn đến phòng ăn, nó liền chạy lên trước chiếm chỗ. Còn con sipsip lại có thói quen bay lên đậu trên vai tôi, như thể nịnh nọt để xin ăn, mỗi lần tôi bước vào phòng mang theo chậu thức ăn. Kết quả là sipsip luôn được ăn trước.

Vào cuối mùa lai tạo, tôi biệt dưỡng và đá cả ba con điều nâu trong một giải derby 3-gà [gà trưởng thành] mặc dù chúng mới được 13 tháng tuổi [gà tơ]. Điều này là bắt buộc nhằm thử thách dũng khí và hiệu quả của dòng gà mà tôi đang thiết lập. Sipsip và butsukoy thắng nhanh và gọn. Con còn lại thua cuộc sau 8 phút mặc dù bị đâm quỵ lúc khai trận. Tôi mừng với kết quả đạt được. Hai con thắng trận chứng tỏ rằng dòng gà có thể hạ sát mau lẹ. Con bại trận cũng thể hiện sự gan lỳ và dẻo dai. Con butsukoy thắng thêm hai trận và thua ở trận thứ tư. Trong khi con sipsip cũng thắng hai trận nữa rồi về vườn và trở thành trống giống thử nghiệm (test brood cock) trong trại gà của tôi.

Xem thêm:  Các trang đá gà uy tín hàng đầu hiện nay

Vào năm 2004, tôi đem đá 8 trống hậu duệ của sipsip, butsukoy và con gà không tên trong giải gà tơ. Trong 3 con hậu duệ của butsukoy, chỉ một con thắng và hai thua. Một hậu duệ của con gà không tên thắng, con kia thua. Cả ba hậu duệ của sipsip đều thắng. Tổng cộng thắng 5 và thua 3. Không tệ, đặc biệt khi chúng là gà cận huyết giữa anh chị em cùng bầy.

Điều không hay là trong 5 con thắng thì 4 con bị chết sau đó vì dính tang quá nặng. Con còn lại cũng bị tật nguyền đến nỗi phải loại bỏ. Do đó, không con nào trong số 8 con này còn sống để đá tiếp. Một hồi chuông cảnh báo nữa là tỷ lệ thắng trận giảm. Trong khi lứa sipsip và anh em thắng 6 thua 2 thì hậu duệ của chúng chỉ thắng 5 mà thua đến 3.

Có hai thứ cần được cải thiện ngay: thứ nhất, sipsip cùng với ba trống con của nó đều thắng trận và là con tốt hơn trong số anh em cùng bầy (mái mẹ cũng được đánh dấu là con tốt hơn trong bầy); thứ nhì, thế hệ hiện tại không tốt hơn mà còn kém đi so với trước, do đó chúng không đáng để làm giống. Như vậy, không cần thử nghiệm nữa. Phải làm điều gì đó cho dòng gà từ lúc này. Rõ ràng sipsip cùng với mái cặp tạo ra bầy con đá tốt hơn, do đó tôi giữ lại toàn bộ bầy mái ô con của nó và loại bỏ toàn bộ mái con dòng butsukoy và con không tên. Tôi đi đến kết luận rằng đặc điểm chung của cả bầy là đá chậm bởi vì dù ăn hay thua thì chúng vẫn dính tang nặng. Cùng với Erning và những bạn bè khác, chúng tôi xác định nguyên nhân nằm ở chỗ thiếu tốc độ. Chúng đá mạnh và đâm tốt nhưng chưa đủ nhanh để tận dụng lợi thế hoặc tránh cú trả đòn của địch thủ. Giải pháp của chúng tôi là ghép dòng tốc độ vào.

Cơ hội đã đến vào năm 2005, khi Jessie Ledesma thắng giải derby gà tơ PAGBA. Trận cuối cùng ông đá con ô bonanza mà nó giúp ông đoạt giải vô địch bằng lối hạ sát siêu chớp nhoáng. Nhờ mối quan hệ của người bạn và chiến hữu đá gà Raul Ebeo, người cũng có mặt ở giải, tôi đã lấy được con trống tơ vô địch nói trên. Con gà này được cản với những mái con của sipsip. Kết quả rất tốt nên tôi khóa chúng thành một dòng. Chúng là những con blakliz đầu tiên. Chúng trở thành nền tảng và cấu trúc của dòng blakliz trong một vài thế hệ. Trong thời gian đó, tôi ghép blakliz với Aguirre grey [chuối]. Việc này tạo ra phiên bản blakliz chuối bùn (dirty grey) mà tôi gọi là midnight grey [chuối mực]. Gần đây, đa số các bầy blakliz đều là [lai xa] giữa midnight grey và blakliz gốc máu sipsip. Kết quả tạo ra những chiến kê hay hơn trong các giải gà tơ mùa 2010 và 2011, trong đó đáng nhớ nhất là các giải Rambulan 1, Heritage Cup và Bakbakan.

Hiện tại, cấu trúc của dòng blakliz bắt nguồn từ 5 con trống giống xuất sắc – ponkan gốc, sipsip; bonanza của Ledesma; black vest, con hay nhất trong số những con midnight grey đầu tiên; và một con blue face mới lấy từ anh bạn thân Jason Garces. Chúng tạo ra ba phân dòng blakliz; midnight grey (ghép với Aguirre grey); blakliz plus (ghép với blue face) và blakliz gốc (Ledesma-sipsip). Bằng việc lai xa giữa ba phân dòng chúng tôi thu được những chiến kê blakliz thuần [đá trường] tốt nhất.

Với danh nghĩa một dòng gà, blakliz hãy còn rất non trẻ. Nó vẫn chưa trải qua thử thách tối thượng, đó là trải-nghiệm-thời-gian. Dù dạo sau này, nó góp phần đem lại thành công khiêm nhường của chúng tôi, nhưng dòng blakliz vẫn chưa đoạt bất kỳ danh hiệu quan trọng nào cho riêng mình. Hiện tại, blakliz đạt được tỷ lệ thắng chấp nhận được (gần 70% trong khi tiêu chuẩn của chúng tôi là 60%) và có nhiều hứa hẹn. Đủ nhiều để một nhà lai tạo thực tế như tôi tiếp tục theo đuổi việc lai tạo blakliz. Trong vài năm, tôi giữ dòng này cho riêng mình. Còn bây giờ, tôi đủ tự tin vào blakliz để cung cấp cho bạn bè, khách hàng và đại lý.

Nhưng blakliz không dành cho nhà lai tạo bình thường. Nó dành cho những ai dám làm điều khác biệt.

Tắt Quảng Cáo [X]